– Ponad trzydzieści lat temu konkurs ten zapoczątkowali rodzimi artyści – mówi Arkadiusz Spodymek, dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury, Sportu i Rekreacji w Rudnikach. – Częstokroć jego prekursorów już nie ma z nami. Jego ikoną była Irena Tobis, która wzięła jeszcze udział w jubileuszowej, trzydziestej edycji, niestety niedługo po niej zmarła.
Konkurs Plastyki Obrzędowej jest formą popularyzacji rodzimych obrzędów i zwyczajów, zwłaszcza wśród młodego pokolenia.
– Kultywowanie tradycji przekazywanych z pokolenia na pokolenie jest niezwykle ważne – mówi Grzegorz Domański, wójt gminy Rudniki. – Można zadać sobie pytania, po co robić palmy wielkanocne, po co pleść korony dożynkowe, po co malować jajka, skoro w dzisiejszych czasach wszystko możemy kupić w internecie. Wypiekany według tradycyjnych receptur chleb też tu mamy, a przecież tańszy z pewnością kupimy w markecie. Tylko to, co dziś podziwiamy na wystawie pokonkursowej to dzieła artystyczne. Warto więc kultywować tę tradycję, a jak jest ważna pokazuje ogrom prac, które napłynęły do Rudnik z całej Polski.
Prace pochodzą z niemal całej gminy Rudniki, sąsiednich Praszki, Olesna i Wielunia, ale też Warszawy, Ostrołęki, Warty, Lublina, Żabiej Woli czy Żywca.
Komisja konkursowa w składzie: Bogdan Jasiński – etnograf Muzeum Wsi Opolskiej, Maria Feliks – etnograf Muzeum w Praszce, Tomasz Spychała – etnograf Muzeum Ziemi Wieluńskiej i Marlena Iwańska – instruktor Gminnego Ośrodka Kultury, Sportu i Rekreacji w Rudnikach łatwego zadania zatem nie mieli, ale ostatecznie werdykt zapadł.
– Zgodnie z regulaminem dokonano oceny w 17 kategoriach tematycznych z podziałem na twórców dorosłych i dzieci – podaje komisja.
Zdobienie jaj wielkanocnych – metoda rytownicza
Dorośli: 1. Marzena Mazur – Groszkowo, 2. Iwona Pisarczyk -Ligota Bialska, 3. Sabina Karwat – Jełowa, wyróżnienia: Gizela Hylla – Opole, Teresa Sobota – Olszowa. Dzieci: 1. Karolina Sówka – ZSTiO Opole.
Zdobienie jaj wielkanocnych – metoda batikowa
Dorośli: 1. Halina Jakubowska – Tułowice, 3. Michał Kowalik – Lublin.
Zdobienie jaj wielkanocnych – inne techniki zdobienia
Dorośli: wyróżnienia Anna Gędziorowska – Praszka i Dominika Pawlaczyk – Strojec. Dzieci: wyróżnienie Bartłomiej Wojtal – II LO Wieluń.
Koszyczki wielkanocne
Dzieci: 1. klasa I – PSP Rudniki, 2. klasa II PSP – Dalachów, wyróżnienie – klasa VIII – PSP Cieciułów.
Palmy wielkanocne
Dzieci: 1. Anna Materak – PSP Rudniki, 2. Matylda Napieraj – PSP Żytniów, 3. Zuzanna Ładak – PSP Jaworzno.
Wieńce dożynkowe – tradycyjne korony żniwne
Dorośli: 1. KGW Bobrowa, 2. sołectwo Mostki, 3. sołectwo Rudniki, wyróżnienie sołectwo Cieciułów.
Dzieci: wyróżnienie Nadia Parkitna, Maja Rzeźniczak – PSP Żytniów.
Wieńce dożynkowe – inne formy artystyczne
Dorośli: wyróżnienie Katarzyna Krawczyk – Maszew.
Maski, przebrania kolędnicze, gwiazdy kolędnicze
Dorośli: wyróżnienie Zdzisław Spodzieja – Praszka.
Dzieci: 1. Martyna Kubaszewska – PSP Rudniki, wyróżnienia Karol Kęsik – PSP Żytniów.
Kukły „Marzanny”
Dzieci: 1. klasa III A – PSP Rudniki, 2. Maja Winkler – PSP Cieciułów, 3. Damian Jasiński – PSP Cieciułów, wyróżnienie klasa III B – PSP Rudniki.
Tradycyjne ozdoby choinkowe
Dorośli: 1. Michał Kowalik – Lublin, wyróżnienie Anna Gędziorowska – Praszka.
Dzieci: 1. klasa II – PSP Rudniki, 2. Paulina Kęsik – PSP Żytniów, 3. Kamil Kapica – PSP Rudniki i Amelia i Kaja Maruszewskie – PSP Rudniki, wyróżnienie – Zuzanna Jura – PSP nr 1 Olesno.
Szopki bożonarodzeniowe
Dorośli: 1. Grzegorz Kołaczek – Wieluń, 2. Zdzisław Spodzieja – Praszka.
Dzieci: 1. Aleksander Maruszewski – Rudniki i Marcin Dworacki – PSP Żytniów, 2. oddział przedszkolny – PSP Jaworzno i Blanka Birlet, Miłosz Sas, Antoni Zalwert – PSP Żytniów, 3. Maja Wieczorek – PSP Cieciułów i Natalia Mencfel – PSP Żytniów.
Pieczywo obrzędowe i tradycyjne wypieki świąteczne
Dorośli: 1. KGW Młyny, 2. Michał Kowalik – Lublin, 3. Anna Kulig Żytniów.
Dzieci: 1. Stanisław Mońka – PSP Rudniki, 2. Martyna Klimek – PSP Dalachów, 3. Luba Kabata – PSP Rudniki.
Tradycyjne ozdoby bibułowe i papierowe – kwiaty z bibuły i papieru, girlandy, wieńce
Dorośli: 1. Bernadetta Caputa – Żywiec, 2. Iwona Morawiak – Porąbki, 3. Katarzyna Kapica – Rudniki.
Dzieci: 1. Aleksandra Gałan – PSP Cieciułów, wyróżnienia Agata Panek – PSP Cieciułów, Sandra Gniłka – PSP Dalachów, klasa II – PSP Jaworzno.
Tradycyjne ozdoby bibułowe i papierowe – pająki, rózgi weselne i inne ozdoby nawiązujące do lokalnych tradycji zdobnictwa
Dorośli: 1. Anna Przybyłowicz-Waluś -Andrychów, 2. Marlena Krzysiak – Warszawa, 3. Iwona Barecka – Żabia Wola.
Dzieci: 3. klasa II i III – Szkoła Specjalna Przysposobiająca do Pracy – Wierzbie,
wyróżnienie Zuzanna Musiał, Paulina Grzyb – PSP Żytniów.
Tradycyjne ozdoby bibułowe i papierowe – wycinanki
Dorośli: 1. Celina Staśkiewicz – Ostrołęka, 2. Aleksandra Adamas – Warta
i Wincenty Staśkiewicz – Ostrołęka, 3. Justyna Górok – Jura – Olesno, wyróżnienia Agata Seweryn – Kraków i Grażyna Kwapisz – Sieradz.
Dzieci: wyróżnienia Zuzanna Jura – PSP nr 1 Olesno, Maria Mikołajczyk – PSP Jaworzno, Damian Łyczko – PSP Jaworzno, Katarzyna i Joanna Wierszak – PSP Rudniki.
Ozdoby koronkowe i wyszywane
Dorośli: 1. Grażyna Kwapisz – Sieradz i Maria Sikorska – Bobrowa, 2. Janina Bednarek – Jaworzno i Katarzyna Szczęść – Rudniki.
Dzieci: wyróżnienia Zofia Wojtach – PSP Jaworzno, Laura Stasiak – PSP Dalachów, oddział przedszkolny – PSP Jaworzno.
Rękodzieło i rzemiosło nawiązujące do lokalnych obrzędów – np. rzeźba, wyroby z gliny, kowalstwo artystyczne, malarstwo
Dorośli: 1. Józef Bogusławski – Sieradz, 2. Konrad Dąbrowski – Cichostów Kolonia, 3. Grzegorz Kołaczek – Wieluń.
Dzieci: 1. Bartłomiej Wojtal – II LO Wieluń, wyróżnienie Paulina Froniewska – PSP Jaworzno.
Nagrody zostały ufundowane ze środków gminy Rudniki, Gminnego Ośrodka Kultury Sportu i Rekreacji w Rudnikach oraz Starostwa Powiatowego w Oleśnie.
– Nasza szopka zdobyła drugą nagrodę, cieszę się, zwłaszcza, że dziś moje urodziny – mówi Blanka Birlet z PSP w Żytniowie, która szopkę wykonała wspólnie z Miłoszem Sasem i Antonim Zawlertem.
– Ja robiłam figurki, Antek – zwierzątka, a Miłosz – tą podstawę i mech – dodaje Blanka.
Również drugą nagrodę za szopkę, tyle, że w kategorii dorosłych, zdobył również Zdzisław Spodzieja z Praszki.
– Można powiedzieć, że to u nas tradycja rodzinna, mój tato był stolarzem, kształconym przed II wojną światową i z drewna potrafił wyczarować cuda: łódki, biurka, stoły, wanny, kopce – mówi pan Zdzisław. – Też bardzo chciałem być stolarzem, ale tato odradzał mi, ale pasja pozostała. Lubię robić szopki, to wdzięczna praca. Pierwszą zrobiłem z trzydzieści lat temu, jeszcze w hotelu robotniczym. Ta na konkurs powstawała tydzień, wziąłem specjalnie urlop. Jest zrobiona z lipy, a najwięcej czasu pochłonęło mi malowanie tych drobnych elementów.
Pan Zdzisław po raz pierwszy i to z wyróżnieniem wystartował w kategorii „Maski, przebrania kolędnicze, gwiazdy kolędnicze”.
– Zrobiłem trzy maski i zostały zauważone – mówi.
Powody do zadowolenia miała również Maria Mazur, przewodnicząca Koła Gospodyń Wiejskich z Młynów, która odebrała pierwszą nagrodę w kategorii „Pieczywo obrzędowe i tradycyjne wypieki świąteczne”.
– Jesteśmy młodym kołem, działamy dopiero od 2019 roku i tak naprawdę pierwszy raz wzięliśmy udział w konkursie – mówi pani Maria. – Upiekłyśmy babę drożdżową, placek drożdżowy i chleb na zakwasie żytnio-pszennym. Oczywiście najwięcej pracy było z chlebem, bo zrobi się zakwas i trzeba czekać co najmniej pięć dni. Potem dorabia się troszkę mąki i znów czeka dzień, i jeszcze dzień. I dopiero potem dolewa się wody, znów czeka aż ciasto wyrośnie i dopiero na samym końcu jest piec. Ale warto, bo ten smak chleba jest inny niż kupny.
Tekst i zdjęcia
MK
