– 4 kwietnia 1863 roku doszło do starcia powstańczego oddziału Józefa Oksińskiego z siłami rosyjskimi pod Kuźniczką – opisuje Maria Feliks, dyrektorka Muzeum w Praszce. – Pod koniec marca Oksiński przesunął się ze swoim liczącym około 150 osób oddziałem w okolice Praszki, gdzie miał otrzymać nadsyłaną z zagranicy broń. 2 kwietnia 1863 r. powstańcy zatrzymali się w folwarku Kuźniczka pod Praszką, gdzie po dwóch dniach, w Wielką Sobotę, zostali zaatakowani przez Rosjan. Po blisko czterogodzinnej wymianie ognia powstańcy wycofali się. W bitwie miało polec 10 Polaków, według relacji mieszkańców Praszki jednym z nich był pochodzący z Praszki pisarz Kosielski.
Tak to wydarzenie wspominał Wincenty Jungowski, znający je z opowieści swych rodziców: „Gdy Kozacy po bitwie wpadli do Praszki, w rynku zobaczyli księdza Sobolewskiego idącego święcić, wówczas jeden z Kozaków chciał go przebić lancą. Kapitan Rochaczewski będąc w rynku widział to i krzyknął na Kozaka, w ten sposób uratował życie ks. Sobolewskiemu. (…) W Wielką Niedzielę, uroczyście przy udziale ludności całego miasta pochowano powstańców w jednej wspólnej mogile. Pomiędzy pochowanymi jeden był księdzem. Kozacy dowiedziawszy się o pogrzebie wpadli na cmentarz w celu przeszkodzenia, ale było już za późno, wszyscy zostali pochowani, a mieszkańcy zdołali ujść. (…) Po odbytym pogrzebie mieszkańcy zasadzili tam cztery lipy, które do tego czasu rosną (…)”.
– W czasie I wojny światowej na mogile ustawiono krzyż, z tego okresu pochodzi też fotografia, która znajduje się w zbiorach naszego muzeum – dodaje Maria Feliks.
By upamiętnić 160. rocznicę wybuchu powstania styczniowego Muzeum w Praszce zorganizowało nietypową lekcję historii dla uczniów. Poprowadzili ją Weronika i Tomasz Jaciukowie – członkowie Grupy Rekonstrukcyjnej Historycznej Gwardia Powstańcza Józefa Oxińskiego.
– To była żywa lekcja historii, która mam nadzieję na długo pozostanie w głowach uczniów – dodaje dyrektorka.
Członkowie grupy wcale nie skupiali się na datach, faktach, a ciekawostkach. Przywieźli ze sobą również umundurowanie i uzbrojenie powstańców oraz kobiecą biżuterię i stroje żałobne z tamtego okresu. – Tę grupę spod Czastar, ale w nieco większym składzie, będziemy gościć raz jeszcze w Praszce, w czasie Nocy Muzeów, która organizowana jest w całej Polsce 13 maja – podsumowuje dyrektorka. – Wówczas to na placu muzealnym zorganizowana zostanie rekonstrukcja tamtych wydarzeń. Będzie można zobaczyć obozowisko, być może pojedynki. Już teraz zapraszam mieszkańców Praszki i okolic na to wydarzenie, bo na pewno warto w takiej formie poznać historię powstania styczniowego.
MK
Zdjęcia Muzeum w Praszce
